4th Athens Biennale – AB4AGORA | Κτίριο πρώην Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών & CAMP! (5/10/2013)

Σχολιάστε

11/10/2013 από cmorfakis

Agora bg

«Μην αναζητήσετε μια Biennale που θα μοιάζει με τομή στον χρόνο, μια σύνοψη στη σημερινή εικαστική παραγωγή. Το παλιό Χρηματιστήριο φιλοξενεί μια έκθεση που θα σας ξενίσει ως φόρμα. Είναι περισσότερο σαν ένα κουτί, που θα γεμίσει από δράσεις όλο το χρονικό διάστημα της λειτουργίας της, με στόχο τη συνομιλία με το κοινό, με φιλοδοξία να διερευνήσει τα όρια της συμμετοχής και της συλλογικότητας«,

Poka Yo,συνδιοργανωτής και συνιδρυτής της Biennale μαζί με τη Ξένια Καλπατσόγλου.

Η μεταολυμπιακή Αθήνα και η Αθήνα της κρίσης έχουν αποτελέσει το ιδανικό σκηνικό πάνω στο οποίο έχουν πραγματοποιηθεί οι δράσεις και το κύριο πρόγραμμα της Athens Biennale (ΑΒ).  Από την πρώτη διοργάνωσή το 2007, ως την 4th Athens Biennale – AB4AGORA (2013), στο κτίριο του πρώην Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ) και στο CAMP!, η ΑΒ εκφράζει μια εναλλακτική πρόταση διοργάνωσης ενός αμφιλεγόμενου εκθεσιακού μοντέλου, όπως αυτό των σύγχρονων Biennale. Μέσα από τις θεματικές και των τεσσάρων διοργανώσεων (Destroy Athens, Heaven, Monodrome και Agora) επιχειρείται μια διαρκής άσκηση ανατροπής ενός καθιερωμένου προτύπου οργάνωσης και θέασης της σύγχρονης τέχνης. Και αυτό είναι που καθιστά τόσο ξεχωριστή και ενδιαφέρουσα την AB. Κάθε φορά οι εμπνευστές της καταφέρνουν να θέσουν κεντρικά, αλλά και επίκαιρα ερωτήματα, που αφορούν τόσο τη σύγχρονη τέχνη, όσο και την ίδια την ελληνική και αθηναϊκή πραγματικότητα. Το κατά πόσο καταφέρνουν να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα ή το πόσο μας ικανοποιούν οι προτεινόμενες απαντήσεις μέσα από τα έργα, που εκτίθενται στη Biennale είναι ένα ζήτημα που υπάρχουν πιο ειδικοί για να απαντήσουν. Προσωπικά θεωρώ θετική εξέλιξη, ότι η AB σταθεροποιείται, αποκτά θερμούς υποστηρικτές, θέτει ερωτήματα που προβληματίζουν και αναδιαμορφώνει ως ένα βαθμό την εικαστική κίνηση και ζωή της πόλης. 

Τόσο η φετινή επιλογή του εμβληματικού κτιρίου του πρώην Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ) να αποτελέσει το τόπο της κύριας έκθεσης της AB4, όσο και  η θεματική της AGORAS, κρίνονται απόλυτα πετυχημένες. Το κτίριο του πρώην ΧΑΑ, έντονα φορτισμένο με αναμνήσεις μιας άλλης «ισχυρής Ελλάδας», μιας ευημερούσας χώρας της ΟΝΕ, μετατρέπεται σε ένα «κενοτάφιο» της Ελλάδας της κρίσης, ένας δημόσιος χώρος (αγορά) ανταλλαγής και συνδιαμόρφωσης αντιλήψεων για τη σύγχρονη τέχνη. Το κτίριο αποπνέει μια αρνητική ενέργεια και μιζέρια. Λογικό ωστόσο, αν αναλογιστεί κανείς το σύγχρονο δράμα, που διαδραματίστηκε εκεί με την κατάρρευση του ΧΑΑ και τους χιλιάδες μικρομετόχους, που καταστράφηκαν από την απληστία τους και το κυνήγι του εύκολου κέρδους. Και όπως λέει και ο εθνικός ποιητής: «Παρηγοριά μόνη σού έμενε να λες περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις». Αυτά ως προ το χώρο διεξαγωγής. Και που καλύτερα θα μπορούσε να ενσαρκωθεί η φετινή θεματική της ΑΒ4 με τίτλο AGORA παρά μόνο στο χώρο του χρηματιστηρίου, τον σύγχρονο ναό της! Αλλά η  AGORA αποτελεί, με την πρωταρχική της σημασία και τον τόπο συνάντησης, συζήτησης και λήψης πολιτικών και όχι μόνο αποφάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διοργανωτές διεξάγουν ένα πείραμα, να μετατρέψουν την ΑΒ4 σε μια αμφίδρομη εικαστική έκθεση, σε ένα συνεργατικό μοντέλο ανάμεσα στα μέλη της ευρύτερης καλλιτεχνικής κοινότητας και σε ένα ανοιχτό και συμμετοχικό διάλογο με το κοινό, απορρίπτοντας έτσι τη μονόδρομη λύση, όπου ένας ή περισσότεροι επιμελητές επιλέγουν ορισμένα έργα και τα προσφέρουν προς κατανάλωση στο ευρύτερο κοινό.

Ας δούμε στο σημείο αυτό, πως οι διοργανωτές της  ΑΒ4  θέτουν οι ίδιοι την προβληματική και τους στόχους της φετινής διοργάνωσης: «Σε μια περίοδο, που η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες κορυφώνεται, ΑΒ4 δεν μπορεί παρά να θέσει ένα καίριο ερώτημα: Και τώρα τι;

Ενώ ο ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ (ΑΒ3) επιχείρησε να αναστοχαστεί τη νεότερη ελληνική ιστορία και τις απαρχές της κρίσης, η φετινή Biennale, ανταποκρινόμενη στις τρέχουσες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες και στη σκληρή πραγματικότητα της χρεοκοπίας, θέτει σε λειτουργία ένα συνεργατικό μοντέλο για την παραγωγή μιας έκθεσης.

Η απάντηση στο ερώτημα «Και τώρα τι;» ονομάζεται AGORA. Χρησιμοποιώντας το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Σοφοκλέους 8-10, ως κύριο χώρο της, η ΑΒ4 προτείνει την AGORA, όχι μόνο ως τόπο ανταλλαγής απόψεων, αλλά και ως ιδανικό σκηνικό κριτικής αντιπαράθεσης. Σε αντίθεση με την εξιδανικευμένη εικόνα της αρχαίας αγοράς, η AGORA φιλοξενεί διαφορετικές και ενίοτε αμφιλεγόμενες θεωρήσεις, στοχεύοντας τόσο στην τέρψη όσο και στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης. Πρόκειται για μια έκθεση, που υποδέχεται ταυτόχρονα το καρναβαλικό και το αμφίσημο, το σημαντικό και το ασήμαντο.

Η ΑΒ4 πραγματοποιείται από μια ομάδα καλλιτεχνών, επιμελητών, θεωρητικών και επαγγελματιών από τον χώρο της δημιουργίας, η οποία έχει συσταθεί ειδικά για την περίσταση. Η AGORA είναι επομένως το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας ζυμώσεων μεταξύ επαγγελματιών με διαφορετικό υπόβαθρο. Το σημαντικό για τους συμμετέχοντες σε ένα τέτοιο πείραμα είναι το κοινό αίσθημα ευθύνης και η ανάγκη συμπαραγωγής νοήματος.

AGORA δεν είναι μόνο μια έκθεση τέχνης. Ούτε μια απόπειρα για την κατασκευή ενός προκαθορισμένου και αυστηρά σχεδιασμένου event. Η ΑΒ4 είναι η προσπάθεια έκθεσης της διαδικασίας, που συνθέτει και παράγει μια έκθεση τέχνης, ταυτόχρονα το Όριο της διαδικασίας και η Αρχή του ανοίγματός της σε αντισυμβατικές προσεγγίσεις ως προς τις παραδοσιακές πρακτικές της επιμέλειας. Η ΑΒ4 είναι ο χώρος και ο χρόνος, το Γεγονός συνάντησης, συνύπαρξης και αναστοχασμού της πολυφωνίας και των αντιφάσεων της κοινωνίας και της έννοιας της συλλογικότητας, ένα εργαλείο για να πραγματευτούμε το κρίσιμο ερώτημα της εποχής μας: «Και τώρα τι;».

Η ΑGORA είναι μια Μηχανή, που παράγει αντανακλάσεις, που λειτουργεί με καύσιμο τις ιδέες και τις απόψεις, που δεν προκαθορίζει το αποτέλεσμα, αλλά αναδεικνύει τις λειτουργίες και τις εκφάνσεις της συλλογικής της χρήσης. Η ΑGORA είναι η Ερώτηση χωρίς τις απαντήσεις, η Αποτυχία και ο Θρίαμβος του συλλογικού μας πειράματος. Μέσα από μια συμμετοχική και συλλογική προσπάθεια επιμέλειας των έργων τέχνης, των παράλληλων εκδηλώσεων, αλλά και των ανοιχτών σε παρεμβάσεις του κοινού διαδικασιών παραγωγής νοήματος και περιεχομένου, η ομάδα της ΑΒ4 φιλοδοξεί να προσφέρει την έκθεση ως βήμα έκφρασης και αντανάκλασης της πραγματικότητας, όπως τη βιώνει το κοινό και όχι αποκλειστικά οι συντελεστές και οι καλλιτέχνες, να φέρει την τέχνη απέναντι στο φυσικό της όριο, το οποίο δεν είναι κάτι λιγότερο από την κοινωνία που την περιβάλλει και συγκροτεί τη συνθήκη της ύπαρξης της. Εδώ, η συμμετοχή είναι εξίσου σημαντική με όσα έχουν ήδη σχεδιαστεί, σχεδιάζονται και παρουσιάζονται. Η AGORA είστε εσείς και εμείς, ο κοινός μας τόπος. Μην την επισκέπτεστε, ζήστε την«.

Πόσες από αυτές τις προθέσεις και τους στόχους των διοργανωτών πραγματώνονται μέσα από την ΑΒ4 και την αποδοχή της ή μη από το κοινό; Αν και η ΑΒ4 τρέχει ακόμα και πολλές από τις δράσεις της δεν έχουν λάβει χώρα, η πρώτη εντύπωση της ΑΒ4 ως εικαστικό γεγονός είναι λίγο παραλλαγμένο το κεντρικό ερώτημα της διοργάνωσης: «και τώρα τι; αυτό είναι τέχνη;». Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Σαφώς στην AB4 AGORA – όπως και στην περίπτωση της AB3 MONODROME (εκεί με το κτίριο της Διπλάρειου Σχολής) – το κτίριο του πρώην Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ) καπελώνει τα έργα που εκτίθενται μέσα σε αυτό. Οι ιστορικές μνήμες, η εντυπωσιακή αίθουσα των συνεδριάσεων, οι απίστευτες φθορές (σε σημείο βανδαλισμού) και η μελαγχολική ατμόσφαιρα σίγουρα κερδίζουν τη μάχη των εντυπώσεων. Για το λόγο αυτό πιστεύω, ότι κανείς δε μπορεί να εκτιμήσει με μια μόνο επίσκεψη την επιμέλεια και το στήσιμο των έργων μέσα στο χώρο του Χρηματιστηρίου. Επιβάλλονται πολλαπλές επισκέψεις. Σε μια πρώτη ματιά τα επιλεγόμενα έργα σε γενικές γραμμές ξενίζουν ή για να μιλήσω πιο προσωπικά δε με ικανοποιούν από άποψη γούστου. Αλλά όπως σημειώνουν οι διοργανωτές: «Η επιμέλεια που δείχνει έφυγε και ήρθε η επιμέλεια δράσης! Με αυτό στο μυαλό φτιάχτηκε η #AB4 AGORA. Ψάχνουμε το άπιαστο και το αδιαμόρφωτο θυσιάζοντας ακόμα και το γούστο. Δεν χαϊδεύουμε μάτια και μυαλά, πάμε για το άγριο αύριο! #AB4 AGORA«. Αφοπλιστικό επιχείρημα ομολογουμένως!!! Το σίγουρο είναι ότι η πλειοψηφία των έργων εντάσσονται στο ρεύμα της εννοιολογκής τέχνης (art conceptual) γεγονός, που δυσκολεύει πολλές φορές την αποδοχή ή κατανόησή τους από το μη εξοικειωμένο κοινό. Αυτό βέβαια δρα αρνητικά σε σχέση με την πρόθεση των διοργανωτών, που απαιτούν την ενεργό εμπλοκή του κοινού με την τέχνη. Πολύ συχνά έχει επίσης ακουστεί η κριτική, ότι αυτός ο τρόπος έκφρασης δρα ηδονιστικά, ναρκισσιστικά για μια μερίδα του κοινού λίγο πιο εστέτ και χίπστερ, αλλά και για τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Από την άλλη έχει εκφραστεί η άποψη ότι πρέπει να σταματήσουμε να δίνουμε στο κοινό μασημένη τροφή και έργα που ο καλλιτέχνης να τους δίνει σαφείς απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα σχετικά με το έργο του. Το κοινό οφείλει να μάθει να προβληματίζεται περισσότερο, να στέκεται μπροστά σε ένα έργο, να διαβάζει για αυτό, να αγοράζει τους καταλόγους (γι αυτό πρέπει να έχουν προσιτή τιμή), να μελετά στο σπίτι, ώστε να διαμορφώνει μετά μια καλύτερη εικόνα και άποψη για έναν εικαστικό και το έργο του. Φυσικά αυτό είναι πιο κουραστικό και ίσως πιο βαρετό από το να εκφέρουμε μια απλή άποψη γούστου «μου αρέσει, δε μου αρέσει». Τέλος, υιοθετώντας αυτή τι λογική πρέπει να αποφύγουμε και τον κίνδυνο να βαφτίζουμε κάθε σκουπίδι ως εννοιολογική τέχνη. Και εδώ ο ρόλος του επιμελητή είναι πολύ σοβαρός και φέρει ακέραιη την ευθύνη για τα επιλεγόμενα έργα. Συμπερασματικά και ας ακουστώ λιγάκι αυστηρός ή γκρινιάρης,  με ορισμένες εξαιρέσεις τα έργα δε ενθουσιάζουν ή δε συνδέονται άμεσα με τη θεματική της AB4. Από τα έργα που έμειναν στο νου είναι αυτά των: Abbas Akhavan, Arbit City Group, Bernd & Hilla Becher, Katerina Christidi, Dimitris Dokatzis, Sam Durant, FYTA, Rainer Ganahl, Severin Guelpa, George Harvalias, Thomas Poulsen/FOS και Aspa Stassinopoulou.

Το κείμενο γράφεται αρκετά πρώιμα και η AB4 συνεχίζεται με πολλές δράσεις. Ωστόσο, από αυτές τις πρώτες μέρες το σύνολο των παράλληλων εκδηλώσεων, performes, ομιλιών, δράσεων, workshop κτλ. παρατηρούμε ότι η προσπάθεια της AB4 για το άνοιγμα της σύγχρονης τέχνης στην κοινωνία και η πλατφόρμα μιας πιο συμμετοχικής διοργάνωσης κρίνεται σαφώς επιτυχημένη (με τις όποιες δυσκολίες έχει ένα τέτοιο εγχείρημα). Αναμένουμε λοιπόν, ότι και στο επόμενο διάστημα θα πραγματοποιηθούν ακόμα περισσότερες δράσεις. Οφείλουμε επίσης να σημειώσουμε την εξαιρετική δουλειά, η οποία γίνεται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας της AB4, αλλά και στη άμεση και συνεχόμενη αλληλεπίδραση και ενημέρωση από τα social media τα οποία διαχειρίζονται ευρηματικά και άψογα.

Και τώρα τι;

Τι αποκομίζουμε από αυτή τη διοργάνωση; Θα κλείσω με αυτό το κεντρικό ερώτημα. Σαφώς η ίδια η AB4 καθιερώνεται ως θεσμός στην πόλη, αλλά και ως μια διαφορετική και εναλλακτική πρόταση στον τρόπο, που διοργανώνονται ανάλογα art events. Σίγουρα υπάρχουν αστοχίες, προβλήματα, δυσαρέσκειες και αυστηρή κριτική. Ωστόσο, θα πρέπει να έχουμε πάντα στο μυαλό μας, ότι εδώ δε πρόκειται για τη la Biennale di Venezia ή τη dOCUMENTA. Είναι μεγέθη μη συγκρίσιμα. Οι διοργανωτές λοιπόν θα πρέπει να μην αρκούνται στην καλή κριτική, αλλά να αξιοποιούν ακόμα και την πιο άδικη κριτική για την βελτίωση και καλύτερη διοργάνωση των επόμενων διοργανώσεων.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 17.57.32

2013-10-05 18.01.19

2013-10-05 18.15.54

2013-10-06 15.19.40 2013-10-06 15.19.45 OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 18.06.11 2013-10-05 18.06.18

2013-10-05 18.18.51

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 18.11.22 2013-10-05 18.10.23 2013-10-05 18.12.43 2013-10-05 18.13.23

OLYMPUS DIGITAL CAMERA 2013-10-05 18.14.22

2013-10-05 19.07.54

2013-10-06 15.27.31

2013-10-05 19.08.34 2013-10-05 19.09.33 2013-10-05 19.09.38 2013-10-05 19.10.01 2013-10-05 19.10.55 2013-10-05 19.13.14

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 19.13.26

2013-10-06 15.46.04

2013-10-05 19.15.45

2013-10-06 15.39.32

2013-10-06 15.45.57

2013-10-06 15.46.51

2013-10-05 19.32.36 2013-10-05 19.32.56 2013-10-05 19.33.44

2013-10-06 15.46.14

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-06 15.47.42

2013-10-05 19.35.02 2013-10-05 19.35.30 2013-10-05 19.39.432013-10-05 19.44.22 2013-10-05 19.43.56 2013-10-05 19.44.03 2013-10-05 19.44.09 2013-10-05 19.44.14

2013-10-06 15.47.52 2013-10-06 15.48.08

2013-10-05 19.45.40

2013-10-05 19.58.53 2013-10-05 19.58.57 2013-10-05 19.59.07

2013-10-05 19.45.51 2013-10-05 19.45.59 2013-10-05 19.46.20 2013-10-05 19.46.55 2013-10-05 19.52.24 2013-10-05 19.52.46

2013-10-05 20.00.42 2013-10-05 20.01.03 2013-10-05 20.01.52 2013-10-05 20.02.09

2013-10-06 15.49.24

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 20.03.01 2013-10-05 20.04.16 2013-10-05 20.04.26 2013-10-05 20.04.39 2013-10-05 20.04.47 2013-10-05 20.04.54 2013-10-05 20.07.25

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 20.07.33 2013-10-05 20.08.06 2013-10-05 20.09.33

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 20.09.54 2013-10-05 20.10.19

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 20.10.30 2013-10-05 20.10.39

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-05 20.11.06 2013-10-05 20.12.04 2013-10-05 20.12.12 2013-10-05 20.12.23 2013-10-05 20.12.28 2013-10-05 20.12.34

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

2013-10-06 16.12.41

2013-10-06 16.12.54 2013-10-06 16.13.02 2013-10-06 16.13.10 2013-10-06 16.13.39

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 1.631 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: