Emmanuel Demarcy-Mota / Ευγένιος Ιονέσκο – Ρινόκερος | Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών [ΕΦ] (1/7/2013)

Σχολιάστε

02/07/2013 από cmorfakis

Rhinoceros_Second_613x463

«Η δύναμη του Ρινόκερου ωστόσο έγκειται στο ότι, είτε ως προφανής αλληγορία (κολεκτιβισμός, ναζισμός, κομμουνισμός, ολοκληρωτισμός κτλ.) είτε ως λανθάνουσα (θεϊκό /δαιμονικό), προσκρούει πάνω σ’ αυτό το βαρύ, χοντρόπετσο, ογκώδες και μοναχικό ζώο, πίσω από το οποίο δεν μπορεί να υπάρχει τίποτε άλλο εκτός από το ίδιο· που όμως εντέλει μεταμορφώνεται, σαν μέσα από μια φασματική αντιστροφή, σε μια άγρια, συλλογική και γρήγορη, σχεδόν ανάλαφρη, επέλαση«.

Απόσπασμα από το κείμενο του Emmanuel Demarcy-Mota 

στο περιοδικό Hors-Serie του Theatre de la Ville (2011).

Μια σπουδαία παράσταση σε σκηνοθεσία του Emmanuel Demarcy-Mota είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν οι φίλοι του Φεστιβάλ Αθηνών [ΕΦ]. Ο Ρινόκερος είναι θεατρικό έργο γραμμένο από τον Ευγένιο Ιονέσκο το 1959. Το έργο ανήκει στη θεατρική σχολή γνωστή ως Θέατρο του Παραλόγου. Kατά τη διάρκεια των τριών πράξεων του έργου οι κάτοικοι μιας μικρής, επαρχιακής Γαλλικής πόλης μεταμορφώνονται σε ρινόκερους. Τελικά ο μόνος άνθρωπος που δεν υποκύπτει σε αυτή τη μαζική μεταμόρφωση είναι ο κεντρικός χαρακτήρας Μπερανζέ, μία σε σύγχυση πανανθρώπινη μορφή, που συνέχεια επικρίνεται ότι πίνει και αργεί. Το έργο συνήθως ερμηνεύεται ως αντίδραση και κριτική στην αιφνίδια έξαρση του Κομμουνισμού, του Φασισμού και του Ναζισμού κατά τα γεγονότα που προγήθηκαν του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου και διερευνά τα ζητήματα του κομφορμισμού, του πολιτισμού, των μαζικών κινημάτων, της φιλοσοφίας και της ηθικής. Το κλασσικό κείμενο του θεατρικού έργου Ρινόκερος μπορεί κανείς να διαβάσει εδώ ενώ μια σύνοψη των τριών πράξεων του έργου μπορεί να βρει εδώ.

Όπως τονίζει ο ίδιος ο Ιονέσκο «ο Ρινόκερος, είναι έργο αντιναζιστικό. Κυρίως όμως, είναι έργο που αντιτίθεται σε κάθε μαζική υστερία, σε κάθε επιδημία, που κρύβεται κάτω από την καλύπτρα της λογικής των ιδεών, αλλά που δεν παύει να είναι κοινωνική αρρώστια, της οποίας οι ιδεολογίες, στην πραγματικότητα είναι το άλλοθι«. Και συνεχίζει γράφοντας, «σκέφτηκα, απλούστατα, πως αυτό που έπρεπε ν’ αποδείξω ήταν η μηδαμινότητα κάθε τρομερού συστήματος. Συστήματα που μας καθοδηγούν, παρασύρουν τους ανθρώπους, τους αποκτηνώνουν κι ύστερα τους καταντάνε σκλάβους. Σίγουρα κάποιος καταλαβαίνει πως τα λόγια του Ζαν, του Μποτάε και του Ντιντάρ δεν είναι παρά ‘φόρμουλες-κλειδιά’. Τα συνθήματα που εξαπολύουν τα διάφορα δόγματα και που κρύβουν κάτω από το προσωπείο της αντικειμενικής ψυχρότητας την πιο παράλογη και άγρια παρόρμηση. Ο Ρινόκερος είναι, λοιπό, μια προσπάθεια για να διαλυθούν αυτές οι μεταφυσικές ψυχώχεις«.

Ionesco-2

l

Η σκηνοθετική οπτική του Emmanuel Demarcy-Mota δίνει μια νέα δυναμική στο έργο του Ιονέσκο, Ρινόκερος. Μέσα από εντυπωσιακές εικόνες σκιαγραφεί τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται ο εκφασισμός της κοινωνίας μέσω ενός μηχανισμού κοινωνικής μηχανικής. Όπως ο ίδιος δηλώνει «ο Ρινόκερος σκιαγραφεί μια φανταστική κατάσταση ενός εύθραυστου κόσμου μας, μια σκοτεινή και άγριο αλληγορία της ιδεολογικής μόλυνσης. Με τρόπο ακόμη πιο έντονο απ’ την πρώτη φορά που το δούλεψα, το έργο μου αποκαλύπτει σήμερα τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η κανονικοποίηση της σκέψης και της γλώσσας, η σταδιακή τους απενσάρκωση«. Επίσης, τα σκηνικά του Yves Collet δομούν ένα σκοτεινό κοινωνικό χώρο μέσα στον οποίο εξελίσσεται η δράση της παράλογης ρινοκερίτιδας της κοινωνίας. Από τις πιο εντυπωσιακές σκηνές ήταν στην πρώτη πράξη η σκηνή της ταραχής στην κεντρική πλατεία ενός μικρού ανώνυμου Γαλλικού χωριού, τα κεκλιμένα επίπεδα των γραφείων της τοπικής εφημερίδα, στη δεύτερη πράξη, αλλά και η εμφάνιση των σαγηνευτικών και μυστηριακών ρινόκερων στην τελευταία πράξη στο μαύρο φόντο της σκηνής. Τέλος, υψηλού επιπέδου ήταν και οι ερμηνείες των συντελεστών της παράστασης. Δεν μπορούμε παρά να ξεχωρίσουμε τη συγκλονιστική ερμηνεία του Serge Maggiani ως Μπερανζέ αλλά και του μοναδικού Hugues Quester ως Ζαν.

rhinoceros-2

rhinoceros_685x300

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 1.631 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: