Current Pasts (ΕΜΣΤ Νέες Παραγωγές 2012) | Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (9/2/2013)

Σχολιάστε

09/02/2013 από cmorfakis

2013-02-09-12-49-57

Στο κείμενο της μπροσούρας της έκθεσης η επιμελήτρια Δάφνης Βιτάλη σημειώνει: «Το πρότζεκτ Current Pasts (Τρέχοντα παρελθόντα) αποτελεί μια συνεργασία ανάμεσα στον Έλληνα καλλιτέχνη Βαγγέλη Βλάχο και τον Σέρβο καλλιτέχνη Ιβάν Γκρουμπάνοφ (Ivan Grubanov), οι οποίοι παρουσιάζουν τρία νέα έργα τους σε μια κοινή παρουσίαση. Η εικαστική έρευνα των δύο καλλιτεχνών εξετάζει την ιστορία, καθώς και τον ρόλο της μνήμης, καταγράφοντας και ερμηνεύοντας πολιτικοκοινωνικά θέματα και ιστορικά γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος. Οι καλλιτέχνες συχνά ανατρέχουν στην πρόσφατη ιστορία της χώρας τους, με σκοπό την επανεξέταση της και τη δημιουργία νέων πιθανών αφηγήσεων. […] Οι δυο καλλιτέχνες σχολιάζουν και τονίζουν την πολυπλοκότητα της ιστορικής στιγμής, αποφεύγοντας να προβάλλουν τη συγκεκριμένη θέση απέναντι στα τρέχοντα γεγονότα, και επιδιώκουν την κατανόηση μέσα από τη δημιουργική διαδικασία και τη δημιουργία ενός ανοιχτού διαλόγου που σχετίζεται με την πολιτική. Τα έργα που παρουσιάζονται ανοίγουν μια συζήτηση γύρω από την κλασσική αρχαιολογία στο φωτογραφικό αρχείο του Βλάχου καταλήγοντας στην πολιτική αρχαιολογία του παρόντος στα έργα του Γκρουμπάνοφ. Οι δύο καλλιτέχνες πραγματεύονται κοινές ιδέες και αναζητήσεις γύρω από τη σχέση παρελθόντος και παρόντος, ενώ ο τίτλος Current Pasts αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο το παρελθόν και η ιστορία επιτυγχάνουν μία ανάγνωση του παρόντος, αλλά και τη σημασία του να ανακαλύπτει κανείς εκ νέου την ιστορία».

Αν απαιτείται όλη αυτή η εισαγωγή για να καταφέρει ο επισκέπτης να κατανοήσει τρία  μόλις έργα δεν πιστεύω πως τελικά καταφέρνουν οι παρουσιαζόμενοι καλλιτέχνες το σκοπό για τον οποίο τα έργα τους δημιουργήθηκαν. Σίγουρα με μια δεύτερη ανάγνωση των έργων, και πέρα από την αισθητική τους αξία, ο θεατής, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες που η επιμελήτρια της έκθεσης παρέχει, μπορεί να κάνει τις απαιτούμενες συνδέσεις και να αξιολογήσει τα εν λόγω εικαστικά δημιουργήματα. Ίσως πάλι από την άλλη πλευρά να είμαι αρκετά αυστηρός στην κριτική μου καθώς τα εν λόγω έργα απαιτούν περισσότερη επεξεργασία και αναστοχασμό πάνω στο θέμα που διαπραγματεύονται από όση θα ήμουν διατεθειμένος να αφιερώσω. Αλλά ας εξετάσουμε καθένα από αυτά ξεχωριστά.

Το έργο του Βαγγέλη Βλάχου με τίτλο Ξένοι αρχαιολόγοι από όρθια σε σκυφτή θέση, 2012, αποτελείται από 53 φωτογραφίες ξένων αρχαιολόγων, που έχουν δουλέψει στην Ελλάδα τα τελευταία 60 περίπου χρόνια. Όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης «ο τίτλος του έργου παραπέμπει στην ακολουθία των εικόνων: οι σωματικές στάσεις των αρχαιολόγων δημιουργούν μια αλληλουχία κινήσεων, καθώς οι αρχαιολόγοι παρουσιάζονται από όρθια θέση σε σκυφτή και από σκυφτή σε όρθια. Η ιδέα του ξένου, που έρχεται στην Ελλάδα για να αναλάβει και να επιβλέψει τις εργασίες, δημιουργεί συσχετισμούς με τη σημερινή κατάσταση της χώρας από τους ξένους τεχνοκράτες οικονομολόγους και πολιτικούς». Αισθητικά θεωρώ το συγκεκριμένο έργο αδιάφορο ενώ η τεχνική της παράθεσης φωτογραφιών και της εννοιολογικής επαναπλαισίωσή τους ως έργο τέχνης με βρίσκει ως ένα βαθμό μη σύμφωνο. Μπορεί με την ανάλογη παρατήρηση και σκέψη το συγκεκριμένο έργο να είναι από εννοιολογική άποψη σε συνάφεια με τη θεματική της έκθεσης Current Pasts (Τρέχοντα παρελθόντα), και να θέτει ερωτήματα που σχετίζονται με τη δημόσια εικόνα που αυτές οι φωτογραφίες διαμορφώνουν για την αρχαιολογία, ωστόσο όμως, ως σύνολο θεωρώ το συγκεκριμένο έργο ως ξεπερασμένο από άποψη τεχνικής. Επίσης, η σύνδεση που κάνει η επιμελήτρια σχετικά με τη σχέση των αρχαιολόγων που έρχονται στην Ελλάδα να επιβλέψουν ανασκαφές και των σύγχρονων τεχνοκρατών που ελέγχουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι πιστεύω σε μεγάλο βαθμό τραβηγμένη και σίγουρα δεν είναι αυτό που θα σκεφτόταν ο μέσος θεατής του έργου.

Ο τίτλος της νέας σειράς σχεδίων που παρουσιάζει ο Ιβάν Γκρουμπάνοφ (Ivan Grubanov, Smokescreens, 2012, παραπέμπει όπως μας πληροφορεί η επιμελήτρια της έκθεσης, σε έναν στρατιωτικό όρο και αναφέρεται στον καπνό που απελευθερώνεται για να καλύψει την κίνηση των στρατευμάτων από τον εχθρό. «Το κάθε σχέδιο συνοδεύεται από σύντομες φράσεις πολιτικού και κοινωνικού χαρακτήρα […] οι οποίες συνδέονται με τη σημερινή διεθνή κρίση και φανερώνουν μια επαναστατική διάθεση. Το παραπέτασμα καπνού, όπως υποδηλώνεται από το τίτλο του έργου, αποτελεί και ένα σχόλιο γύρω από τους μηχανισμούς καταστολής των σημερινών κοινωνικών εξεγέρσεων, αλλά και τους μηχανισμούς παραπλάνησης των πολιτών από τους πολιτικούς ηγέτες». Αισθητικά το  έργο του Γκρουμπάνοφ με τα ακρυλικά χρώματα που αναμειγνύονται με τον μαύρο καπνό είναι εντυπωσιακό. Αυτή η τυχαία ανάμειξη των χρωμάτων με τον καπνό δίνει όμορφους αφηρημένους συνδυασμούς. Αν και δεν χαρακτηρίζεται για την πρωτοτυπία του είναι ένα έργο που σου τραβά την προσοχή και σε προκαλεί να το παρατηρείς για αρκετό χρόνο. Η εννοιολογική σύνδεση του έργου με την περιγραφή της επιμελήτριας θεωρώ ότι είναι χαλαρή ωστόσο με μια δεύτερη σκέψη κανείς θα μπορούσε να συνδέσει τα έντονα ακρυλικά χρώματα με τη δυναμική και τη ζωντάνια των νέων κοινωνικών κινημάτων και τον καπνό με την αρνητική δύναμη της κρατικής καταστολής.

Τέλος, η εγκατάσταση του  Ιβάν Γκρουμπάνοφ (Ivan Grubanov), Dead Flags, 2012, η οποία αποτελείται από παλιές, ξεβαμμένες και φθαρμένες σημαίες του κομμουνιστικού κόμματος της πρώην Γιουγκοσλαβίας και άλλων σοσιαλιστικών δημοκρατιών είναι μια σαφής αναφορά στην αποτυχία του οράματος ενός διαφορετικού κόσμου, που έχει πλέον ξεπέσει και χάσει την σημασία του. Όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης «το έργο δεν αναφέρεται μόνο στην αποτυχία των κομμουνιστικών καθεστώτων, αλλά σχολιάζει την πτώση των πολιτικών ιδεολογιών, την ανεπάρκεια της σύγχρονης δημοκρατίας και τις ενδεχόμενες συνέπειες που όλα τα παραπάνω έχουν επιφέρει».

Συνοψίζοντας, τα έργα του Ιβάν Γκρουμπάνοφ (Ivan Grubanov) είναι από αισθητική άποψη πιο ενδιαφέροντα από το έργο του Βαγγέλη Βλάχου. Ως έργα της σειρά Νέων Παραγωγών του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) θεωρώ ότι είναι αδιάφορα από άποψη πρωτοτυπίας και σχετικά ήσσονος σημασίας. Προκαλούν κάποιους προβληματισμούς για τα κοινωνική και πολιτικά προβλήματα που μαστίζουν την σύγχρονη εποχή αλλά έχουμε δει και περισσότερο δυνατά έργα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό σε μια δύσκολη οικονομική περίοδο να παραγγέλνονται και να δημιουργούνται σύγχρονα έργα τέχνης. Ωστόσο, από τη στιγμή που διατίθενται τα ανάλογα κονδύλια για το σκοπό αυτό, η επιλογή των καλλιτεχνών αλλά και των έργων που θα εντάσσονται στις συλλογές του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) οφείλουν καλύπτουν και τις ανάλογες προδιαγραφές. Χωρίς να θέλω να θίξω τη σημασία του έργου των δυο καλλιτεχνών πιστεύω ότι τα συγκεκριμένα έργα δεν κομίζουν κάτι νέο στις συλλογές του μουσείου.

2013-02-09-12-50-272013-02-09-12-49-422013-02-09-12-49-142013-02-09-12-51-392013-02-09-12-51-24

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 1.631 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: