Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων. Το πλοίο – οι Θησαυροί – ο Μηχανισμός | Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (14/10/2012)

Σχολιάστε

16/10/2012 από cmorfakis

Το ναυάγιο χρονολογείται στο 60-50 π.Χ. περίπου, ενώ το φορτίο του χρονολογείται από τον 4ο έως και τον 1ο αιώνα π.Χ. Η μελέτη του φορτίου θα προσθέσει μια σημαντική μαρτυρία για το θαλάσσιο εμπόριο και τη διακίνηση έργων ελληνικής τέχνης στο τέλος της ελληνιστικής εποχής και της δημοκρατικής περιόδου της Ρώμης.

Μια από τις σημαντικότερες περιοδικές εκθέσεις που έχει διοργανώσει τα τελευταία χρόνια το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αφορά την πρώτη παρουσίαση του συνόλου των αρχαιοτήτων, οι οποίες ανελκύσθηκαν κατά τα έτη 1900-1901 και 1976 από το περίφημο Ναυάγιο των Αντικυθήρων, νοτίως της Πελοποννήσου.

Παρότι επισκέφτηκα τη συγκεκριμένη έκθεση αρκετές φορές (και θα την επισκεφτώ και στο μέλλον σίγουρα) πραγματικά δεν σταματώ να θαυμάζω το πλούτο των ευρημάτων. Γιατί να πρωτομιλήσει κανείς και πως να περιγράψει τη δύναμη και το συναίσθημα που λαμβάνει από αυτή την έκθεση… είναι προτιμότερο να αφεθεί και να ταξιδεύει ξαναζώντας το παρελθόν μέσα από την εκπληκτική επιμέλεια των διοργανωτών της έκθεσης. Ενδεικτικά, λοιπόν, θα σχολιάσω μερικά από τα εκθέματα που αξίζει κανείς να στρέψει την προσοχή του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να σταθεί αποκλειστικά σε αυτά.

Ο «φιλόσοφος των Αντικυθήρων» εντυπωσιάζει με το γεμάτο δύναμη και διαπεραστικό βλέμμα του, μια ολοζώντανη εικόνα ενός ανήσυχου παρατηρητή της φύσης και των ανθρώπων, ενός σκεπτικού φιλοσόφου της ελληνιστικής εποχής. Η ψυχογραφική δεινότητα με την οποία παριστάνεται το πρόσωπο του φιλοσόφου μεταφέρει την αγονία αλλά και την πνευματική κόπωση ενός ανθρώπου που προβληματίζεται να κατανοήσει τον κόσμο που τον περιβάλλει. Τα κατάλοιπα του ανδριάντα μας επιτρέπουν να φανταστούμε μια δυναμική μορφή ενός γυμνασμένου πνευματικά και σωματικά ανθρώπου.

Την παράσταση βέβαια πάντα κλέβει το εκπληκτικό χάλκινο άγαλμα του «έφηβου των Αντικυθήρων». Η φυσικότητα της μορφής, το βλέμμα του νέου, η εκφραστικότητα του προσώπου, το δυναμικό στήσιμο του σώματος και η αρμονία του κρεμασμένου δεξιού βραχίονα καθιστούν το συγκεκριμένο γλυπτό ένα αιώνιο σύμβολο της νεότητας. Η όποια περιγραφή το αδικεί καθώς μπορεί κανείς να το θαυμάζει για ώρες…

Εντυπωσιακή είναι επίσης η συλλογή με τα γυάλινα σκεύη που αντανακλούν την υψηλή αισθητική και την τεχνική αρτιότητα τωκν κατασκευαστών τους, τα οποία κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελούν σύγχρονα σκεύη καθημερινής χρήσης.

Η αίθουσα που εκτίθενται οι οξυπύθμενοι εμπορικοί αμφορείς σε προσκαλεί σε μια κατάδυση στο βυθό των Αντικυθήρων. Οι εμπορικοί αυτοί αμφορείς μας μεταφέρουν στοιχεία της διαδρομής του πλοίου, των εμπορικών οδών, των εμπορευμάτων που διακινούνταν και της τεχνικής που κυριαρχούσε κατά τον 1 π.Χ. αιώνα. Ειδικότερα, η μελέτη του φορτίου συνεισφέρει σημαντικά στην έρευνα για το θαλάσσιο εμπόριο και τη διακίνηση έργων ελληνικής τέχνης στο τέλος της ελληνιστικής εποχής και της δημοκρατικής περιόδου της Ρώμης, υπό το φως των εμπορικών δραστηριοτήτων και των αισθητικών επιλογών της ανερχόμενης ρωμαϊκής αριστοκρατίας

Παράλληλα, το σύνολο των μαρμάρινων γλυπτών που εκτίθενται στην ίδια αίθουσα με τους αμφορείς από το ναυάγιο προκαλούν δέος. Τα διαβρωμένα από την αλμύρα μάρμαρα φέρνουν στο νου τα γύψινα εκμαγεία των ανθρώπων της Πομπηίας. Το «μαρμάρινο άγαλμα αγοριού» και τα αγάλματα με τους «ομηρικούς ήρωες», αντανακλούν την επίδραση του ελληνικού πολιτισμούς στις αρχές του 1 π.Χ. αιώνα και την εξάπλωσή του στο μεσογειακό κόσμο. Σε αυτή την ενότητα γλυπτών ιδιαίτερα επιβλητικά είναι επίσης τα αγάλματα που παρουσιάζονται στο αίθριο του μουσείου όπως ο κορμός του Ηρακλή και ο κορμός νέου.

«Ο μηχανισμός των Αντικιθύρων» ίσως αποτελεί την μεγαλύτερη ατραξιόν της έκθεσης. Σε μια πρωτοποριακή προθήκη ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάζει ένα από τα πιο σημαντικά τεχνολογικά επίτευγμα της αρχαιότητας. Εντυπωσιακή είναι επίσης η τρισδιάστατη προβολή του μηχανισμού μέσω της οποίας μπορεί κανείς να κατανοήσει καλύτερα τη λειτουργία του παρατηρώντας ταυτόχρονα τα αρχαία θραύσματα. Δε θα ασχοληθώ εδώ με τη σημασία και τις ερμηνείες που κατά καιρούς έχουν δοθεί του αλλά θα παραπέμψω στο Πρόγραμμα Έρευνας για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων και το ρομαντικό ντοκιμαντέρ από το αρχείο της ΕΡΤ.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε τους καλαίσθητους καταλόγους της έκθεσης που αξίζει κανείς να προμηθευτεί.

Συμπερασματικά, η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί από τις πιο καλοστημένες και επιμελημένες εκθέσεις που σε ταξιδεύει στο κόσμο της ενάλιας αρχαιολογίας και των αρχαίων ναυαγίων. Η τεκμηρίωση των εκθεμάτων, ο πλούτος του πληροφοριακού αλλά και οπτικοακουστικού υλικού ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη. Συγκεκριμένα, το ντοκιμαντέρ για το ναυάγιο και το Μηχανισμό, παραγωγής Images First Ltd. σε συνεργασία με την EΡT και την εταιρεία παραγωγής ARTE, καθώς και η μικρή 3D ταινία, παραγωγής της εταιρείας Ph. Nicolet NVP3D που θα προβάλλονται στη διάρκεια της έκθεσης συμβάλλουν στην ολοκληρωμένη παρουσίαση του εκπληκτικού αυτού ευρήματος της πρώτης ενάλιας αρχαιολογικής έρευνας παγκοσμίως.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 1.632 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: